διαγωνισμός ναού Αναστάσεως, Τίρανα
10 Σεπτεμβρίου 2018

church tirana-side detail
Αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ναού της Αναστάσεως, Τίρανα

Ο χώρος του έργου βρίσκεται στο ιστορικό, διατηρητέο κέντρο της πρωτεύουσας της Αλβανίας, σε μικρή απόσταση από την κεντρική πλατεία και τον βασικό άξονα του πολεοδομικού σχεδίου.  Είναι γενικά ορθογωνικής μορφής με επιφάνεια περίπου έξι στρεμμάτων.  Τα γειτονικά κτίρια είναι δημόσια και κυβερνητικά κτίρια διαφόρων περιόδων σε μια σχετικά χαμηλής πυκνότητας δόμηση.
    Το κτιριολογικό πρόγραμμα έχει στόχο να καλύψει τις ανάγκες της Αρχιεπισκοπής πρωτίστως σε λατρευτικό επίπεδο μέσα από την κατασκευή του Καθεδρικού ναού της Αναστάσεως του Χριστού.  Παράλληλα προβλέπονται χώροι για την κάλυψη των διοικητικών και ευρύτερων ποιμαντικών αναγκών της Αρχιεπισκοπής.
    Η πρόταση αναγνωρίζει στον Καθεδρικό ναό της Αναστάσεως ένα σύγχρονο μνημείο – σύμβολο της Ορθόδοξης Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Αλβανίας.  Οι χρήσεις χωροθετούνται με στόχο την ανάδειξη της σημασίας του χώρου λατρείας και την προσέγγιση σε αυτόν.
    Ο ναός λαμβάνει ως αφετηρία παλαιότερη σπουδή του Γεωργίου Αξιώτη σε πνεύμα ανανέωσης της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής.  Η όλη σύνθεση έχει ως βάση το κανονικό οκτάγωνο, σχήμα γνώριμο στην ορθόδοξη ναοδομία.
    Στην περιφέρεια του οκταγώνου αναπτύσσονται χαμηλά, υποφωτισμένα περάσματα που λειτουργούν ως μεταβατικοί χώροι.  Ο πρόναος δημιουργείται από την προβολή της δυτικής πλευράς του οκταγώνου.
    Η οροφή του κεντρικού τμήματος του ναού αποτελείται από κελύφη με μορφή κογχών που περιστοιχίζουν τον σφαιρικής γεωμετρίας τρούλο και δημιουργούν το σύστημα στήριξης του.  Τα κενά μεταξύ του τρούλου και των κογχών συνιστούν τα φωτιστικά ανοίγματα του χώρου.  Οι νευρώσεις στήριξης του τρούλου ατονούν μέσα στη φωτεινή στεφάνη που σχηματίζεται από τα ανοίγματα και η επιφάνεια επί της οποίας εικονίζεται ο Παντοκράτωρ εμφανίζεται μετέωρη.
    Η ένταση του κατακόρυφου άξονα, η επαναλαμβανόμενη γεωμετρία των κογχών και η κλιμάκωση του φωτός δημιουργούν μια διαρκή κίνηση προς τα άνω που παραπέμπει στην έννοια της Ανάστασης.
    Αξιοποιώντας τις ιδιότητες του οπλισμένου σκυροδέματος, το εσωτερικό ανάγλυφο των επιφανειών μεταφέρεται αυτούσιο εξωτερικά, εκφράζοντας τον πνευματικό χαρακτήρα του εσωτερικού χώρου. 
    Η ενότητα της Αρχιεπισκοπής ακολουθεί πιο στατική γεωμετρική λογική, οριοθετώντας το περίγραμμα του εξωτερικού χώρου στον οποίο εντάσσεται ο ναός, ενισχύοντας έτσι την πορεία εισόδου προς αυτόν.  Στεγάζει επίσημους χώρους υποδοχής, διοίκησης και εκθέσεων, ενώ κάτω από την κεντρική πλατεία αναπτύσσονται αίθουσες εκδηλώσεων καθώς και χώρος στάθμευσης.
    Το κωδωνοστάσιο με την αφαιρετική, σταυροειδή απόληξή του, επιδιώκει να δηλώσει την ταυτότητα του όλου συγκροτήματος, τόσο από απόσταση, όσο και από τον γειτονικό, κεντρικό δημόσιο χώρο της πόλης.

2001  (2ο στάδιο αρχ. διαγωνισμού)

church tirana-gfl plan elevation
church tirana-ffl plan section
church tirana-interior view

 

church tirana-aerial view
church tirana-side view
church tirana-main square view
church tirana-sketch